Uber, Avrupa’daki sürücü hesapları hakkında tamamen otomatik kararlar aldığı gerekçesiyle 824,9 milyon avro, diğer bir ifadeyle 966 milyon dolar para cezasına çarptırıldı. Engadget’ın aktardığına göre cezayı veren Hollanda Veri Koruma Kurumu Autoriteit Persoonsgegevens (AP), şirketin Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü’nü (GDPR) ihlal ettiğini belirledi.
AP’nin açıklamasına göre Uber, 2018 ile 2022 yılları arasında bazı sürücülerin hesaplarını herhangi bir insan müdahalesi olmadan otomatik biçimde devre dışı bıraktı. Düzenleyici kurum, sürücülerin gelirini doğrudan etkileyen bu kararların yalnızca otomatik sistemlere bırakılmasının GDPR hükümlerine aykırı olduğu sonucuna vardı.
Soruşturmanın başlangıcında Fransa’da çalışan 171 Uber sürücüsünün şikâyeti bulunuyor. Sürücüler, hesapları hakkında alınan otomatik kararları yerel bir insan hakları kuruluşuna bildirdi. Uber’ın Avrupa merkezinin Hollanda’da bulunması nedeniyle dosya daha sonra Hollandalı düzenleyici AP’nin sorumluluğuna geçti.
AP Başkan Yardımcısı Monique Verdier, şikâyette bulunan sürücülerin yaşadığı sonucu değerlendirirken, bir anda Uber üzerinden gelir elde edemez hâle geldiklerini söyledi. Verdier ayrıca insanlar açısından önemli sonuçlar doğuran kararların bir bilgisayar tarafından tek başına verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Uber daha önce de AP’den ceza aldı
Bu karar, Hollanda Veri Koruma Kurumunun Uber’a uyguladığı ilk yaptırım değil. AP, şirkete daha önce üç kez para cezası verdi. Bunlar arasında 2018’de kesilen 600 bin avroluk, yani 701 bin dolarlık ceza ile 2023’te verilen 10 milyon avroluk, yaklaşık 11,6 milyon dolarlık yaptırım da yer aldı.
Uber’ın önceki en yüksek cezası ise 2024 yılında açıklandı. AP, Avrupalı sürücülere ait kişisel verilerin ABD’ye uygun olmayan biçimde aktarılması nedeniyle şirkete 290 milyon avro, yaklaşık 339 milyon dolar ceza verdi. Sürücü hesaplarının otomatik olarak kapatılmasına ilişkin son yaptırım, bu miktarın da üzerine çıktı.
AP, 824,9 milyon avroluk yeni cezanın bir şirketin dünya genelindeki yıllık cirosunun yüzde 4’ünden türetilen azami yaptırım esas alınarak hesaplandığını bildirdi. Bu oran, GDPR kapsamında uygulanabilen cezanın üst sınırını oluşturdu.
Hollandalı kurumun açıklamasına göre Uber, verilen para cezasına karşı itiraz başvurusunda bulundu. Engadget ise kararla ilgili değerlendirmesini almak üzere şirketle iletişime geçtiğini, ancak yayımlanan kaynak metin itibarıyla Uber’dan henüz bir yanıt gelmediğini belirtti.
