Kötü amaçlı yazılımlar her zaman ekranda beliren uyarılar veya dikkat çekici açılır pencerelerle kendini göstermiyor. Güncel saldırıların önemli bir bölümü, hassas bilgileri toplamak ve sistemde uzun süre kalmak amacıyla mümkün olduğunca görünmez hareket ediyor. Bilgisayarın aniden yavaşlaması, normalden sık donması veya tanınmayan işlemlerin çalışması ise güvenlik sorununun işareti olabiliyor.
İlk kontrol Microsoft Defender ile yapılabilir
Windows 11, Windows Güvenliği paketinin parçası olan Microsoft Defender'ı yerleşik olarak sunuyor. Başlat menüsünden Windows Güvenliği uygulaması açıldığında sistemin farklı koruma alanları görülebiliyor. Her şey yolundaysa simgelerin yanında yeşil onay işareti, sorun bulunduğunda ise önem derecesine göre sarı veya kırmızı uyarı simgesi gösteriliyor.
Kötü amaçlı yazılım kontrolü için özellikle Virüs ve tehdit koruması bölümü önem taşıyor. Varsayılan olarak etkin olan Defender, düzenli taramalar gerçekleştiriyor ve son taramanın ayrıntılarını ekranın üst kısmında gösteriyor. İzin verilen tehditler alanında daha önce onaylanan öğeler yer alıyor. Burada tanınmayan bir kayıt bulunması, sistemdeki olası probleme ilişkin ipucu verebilir. Koruma geçmişi de Defender'ın hangi durumlarda işlem yaptığını gösteriyor.
Hızlı tarama yalnızca tehditlerin yaygın olarak bulunduğu konumları inceliyor. Daha kapsamlı kontrol için Tarama seçenekleri bölümünden Tam tarama ve ardından Şimdi tara seçilebilir. Bu işlem, bilgisayardaki dosya sayısına bağlı olarak uzun sürebilir. Tam taramaya rağmen şüphe devam ediyorsa Microsoft Defender Virüsten Koruma çevrimdışı taraması kullanılabilir. Bu seçenek bilgisayarı yeniden başlatıp Windows Kurtarma Ortamı'nda kontrol gerçekleştirerek kendisini gizlemeye çalışan tehditlerin bulunma ihtimalini artırıyor.
Windows Güvenliği içindeki Güvenlik duvarı ve ağ koruması bölümü de kontrol edilmeli. Güvenlik duvarının üç bağlantı türünün tamamında açık olması gerekiyor. Uygulamaların erişim izinleri ayrıntılı biçimde düzenlenebilse de izin verilmeyen gelen bağlantıları engelleyen varsayılan ayarlar çoğu durumda yeterli oluyor. VPN kullanımı da bağlantıya ek bir koruma katmanı sağlayabiliyor.
Malwarebytes ikinci görüş sağlayabilir
Windows'un yerleşik araçları, tehditleri engellemek ve sisteme ulaşan zararlı yazılımları bulmak için güçlü bir başlangıç noktası oluşturuyor. Bununla birlikte ikinci bir gerçek zamanlı antivirüs yerine, gerektiğinde çalıştırılan başka bir kötü amaçlı yazılım tarayıcısı kullanmak Defender'ın gözden kaçırdığı dosyaları yakalamaya yardımcı olabilir.
Malwarebytes'ın ücretsiz sürümü, şüpheli bir durumda veya düzenli güvenlik kontrolleri sırasında elle çalıştırılabilen bir tarayıcı sunuyor. Hızlı Tarama tehditlerin sık görüldüğü alanlara, Özel Tarama kullanıcının belirlediği konumlara odaklanıyor. Derin Tarama ise sistemi kapsamlı biçimde inceliyor ancak bilgisayarı bir süre yavaşlatabiliyor. Bir tehdit bulunduğunda yazılım, karantinaya alma veya silme gibi seçenekler gösteriyor. Ayrı sunulan ücretsiz AdwCleaner aracı da reklam yazılımlarına ve benzer istenmeyen içeriklere odaklanıyor.
Malwarebytes'ın ücretli paketlerinde gerçek zamanlı koruma, tarayıcıda dolandırıcılık engelleme ve üst paketlerde başka özellikler bulunuyor. Ancak dikkatli internet kullanımıyla bu abonelikler çoğu kullanıcı için gerekli olmayabiliyor.
Daha gelişmiş tarama seçenekleri
Taramaları ağ bağlantısının bulunmadığı sadeleştirilmiş güvenli modda çalıştırmak, inatçı zararlı yazılımların tespitine yardımcı olabilir. Microsoft'un her ay güncelleyip çalıştırdığı Kötü Amaçlı Yazılımları Temizleme Aracı da yaygın tehditleri bulmak ve kaldırmak için kullanılabiliyor. Araç, Win + R ile Çalıştır penceresi açılıp “wrt” yazılarak ve Kullanıcı Hesabı Denetimi istemi onaylanarak elle başlatılabiliyor.
ESET Online Scanner ve Emsisoft Emergency Kit de ikinci görüş sağlayan seçenekler arasında yer alıyor. VirusTotal ise dosyaları veya internet sayfalarını olası bulaşmalara karşı kontrol etmek için tamamlayıcı araç olarak kullanılabiliyor.
Windows Defender'ın yerine üçüncü taraf bir antivirüs kurmak çoğu durumda gerekli değil. Bu ürünlerin ücretsiz sürümleri koruma sağlasa da ücretli pakete geçiş için sürekli bildirim gösterebiliyor. Aboneliklerde parola yöneticisi ve VPN gibi ek özellikler bulunsa da bunların ücretsiz veya daha gelişmiş alternatifleri mevcut.
Korunma taramayla sınırlı değil
Defender, Malwarebytes ve diğer araçların taramaları sonuç vermiyorsa bilgisayarın temiz olma ihtimali yüksek. Yine de rastgele e-posta eklerinden, güvenilir olmayan indirme sitelerinden ve sahte güvenlik uyarılarından kaçınmak, zararlı yazılımı sonradan temizlemekten daha etkili bir yaklaşım oluşturuyor.
Antivirüs araçları bütün dijital tehditleri durduramıyor. Zayıf parola nedeniyle bir hesaba girilmesini, telefon üzerinden yürütülen hediye kartı dolandırıcılığını veya henüz tanınmayan her kimlik avı sayfasını engellemeleri mümkün değil. Bu nedenle bilgisayar taramalarının temel çevrim içi güvenlik alışkanlıklarıyla birlikte uygulanması gerekiyor.
