MacBook’un yavaşlaması, cihazı hemen fabrika ayarlarına döndürmek, üçüncü taraf bir temizleme aracı kurmak veya bilgisayarı değiştirmek gerektiği anlamına gelmiyor. Düşük depolama alanı, yoğun bellek kullanımı ve uyumsuz yazılımlar performansı etkileyebilen yaygın nedenler arasında bulunuyor. Bu kontroller eski donanımı yeni bir bilgisayara dönüştürmese de giderilebilecek performans sorunlarını ortaya çıkarabiliyor.
Özellikle yavaşlama kısa süre önce başladıysa ilk olarak MacBook’u yeniden başlatmak gerekiyor. Bunun için Apple menüsünden “Yeniden Başlat” seçeneği kullanılabilir. Ardından bilgisayarı bir süre normal biçimde kullanarak sorunun tekrar ortaya çıkıp çıkmadığı gözlemlenmeli. Yavaşlamayı belirli bir uygulama tetikliyorsa araştırılması gereken alan da önemli ölçüde daralıyor.
Depolama, işlemci ve bellek kullanımını inceleyin
Apple, başlangıç diskindeki yetersiz alanı Mac’in yavaş çalışmasının olası nedenlerinden biri olarak gösteriyor. Sistem Ayarları > Genel > Saklama Alanı bölümünde hangi verilerin yer kapladığı görülebiliyor ve macOS’in sunduğu öneriler incelenebiliyor. Alan yetersizse ihtiyaç duyulmayan dosyalar silinebilir veya başka bir konuma taşınabilir. Ek harcama yapmak isteyen kullanıcılar taşınabilir SSD ile de bilgisayarda yer açabilir.
Mac yavaşladığı sırada Etkinlik Monitörü’nü açmak, işlemciyi zorlayan uygulamaları belirlemeye yardımcı oluyor. Araca Spotlight üzerinden Command + Boşluk tuşlarına basıp “Etkinlik Monitörü” yazarak hızlıca ulaşılabilir. CPU sekmesi, uygulamalar ile sistem işlemlerinin işlemci kapasitesini ne ölçüde kullandığını gösteriyor. Yavaşlama sırasında sürekli listenin başına çıkan bir uygulama varsa kapatıp yeniden açmak, sekme sayısını azaltmak veya uygulamanın kullanımını sınırlamak denenebilir.
Bellek sekmesinde yalnızca kullanılmayan RAM miktarına bakmak yerine Bellek Basıncı grafiği kontrol edilmeli. Apple’ın açıklamasına göre yeşil renk belleğin verimli kullanıldığını, sarı ve kırmızı ise daha yüksek baskıyı gösteriyor. Grafik sarıya veya kırmızıya döndüğünde fazla bellek tüketen uygulamalar bulunup ihtiyaç duyulmuyorsa kapatılabilir. Aynı anda çok sayıda bellek tüketen uygulama çalıştırmamak da yükü azaltabilir.
Otomatik açılan ve arka planda çalışan uygulamaları düzenleyin
Bazı uygulamalar kullanıcı her oturum açtığında otomatik olarak çalışıyor. Sistem Ayarları > Genel > Giriş Öğeleri ve Uzantılar bölümündeki “Oturum Açıldığında Aç” listesi bu uygulamaları gösteriyor. MacBook açılırken çalışması gerekmeyen yazılımlar seçilerek listeden kaldırılabilir.
Aynı sayfadaki Uygulamaların Arka Plan Etkinliği bölümü, açık olmayan uygulamaların güncelleme denetleme veya veri eşitleme gibi işlemler yapmasına izin veriyor. Arka plan etkinliği tek başına sorun sayılmıyor; ancak seyrek kullanılan veya artık ihtiyaç duyulmayan yazılımların incelenmesi için uygun bir alan sunuyor. Gereksiz uygulamalar kaldırılabilir. Buna karşılık eşitleme gibi görevleri düzenli olarak yapan yazılımların izinleri gelişigüzel kapatılmamalı.
Güç modunu ve güncellemeleri kontrol edin
Güç Modlarını destekleyen MacBook’larda Sistem Ayarları > Pil bölümünden etkin seçenek kontrol edilebilir. Otomatik mod enerji tüketimi ile performansı dengelerken Düşük Güç modu pil süresini uzatmak için enerji kullanımını azaltıyor. Performans öncelikliyse ve Düşük Güç modu açıksa Otomatik moda dönmek denenebilir.
Bazı MacBook Pro modellerindeki Yüksek Güç modu ise her kullanımda bilgisayarı hızlandıran genel bir ayar değil. Apple bu modu, yoğun video ve 3D çalışmaları gibi uzun süre yüksek güç gerektiren iş yükleri için konumlandırıyor. Ek soğutma, sistemin yüksek performansı daha uzun süre korumasına yardımcı olabiliyor. Günlük kullanımda önerilen varsayılan seçenek Otomatik mod olarak kalıyor.
Sistem Ayarları > Genel > Yazılım Güncelleme bölümünden cihazla uyumlu en güncel macOS sürümü de kontrol edilmeli. Güncelleme performans artışını garanti etmese de güvenlik, kararlılık ve uyumluluk açısından önem taşıyor. Uyumsuz uygulamalar yavaşlama nedenleri arasında bulunduğundan yazılım durumunu incelemek mantıklı bir adım oluşturuyor.
Daha hedefli sorun giderme yöntemleri
Bu adımlar sorunu açıklamıyorsa güvenli mod, başlangıç sırasında yüklenen bir yazılımın etkili olup olmadığını belirlemek için kullanılabilir. Güvenli moda giriş adımları Apple çipli ve Intel işlemcili Mac’lerde farklılık gösteriyor. Disk sorunu şüphesi varsa Uygulamalar > İzlenceler altındaki Disk İzlencesi’nde bulunan İlk Yardım aracı, belirli biçimlendirme ve dizin hatalarını denetleyebiliyor. Güvenli mod ile İlk Yardım rutin hızlandırma yöntemleri değil; belirli bir sorunu araştırmaya yönelik araçlar olarak kullanılmalı.
