Verizon’un mayısta yayımladığı 2026 Veri İhlali İncelemeleri Raporu, çalışanların yüzde 67’sinin kurumsal cihazlardan yapay zekâ hizmetlerine kurumsal olmayan hesaplarla eriştiğini ortaya koydu. Şirketin 2025 veri kaybı önleme verilerinde, kurumun onayı dışında yapay zekâ kullanımı anlamına gelen gölge yapay zekâ, kötü niyet taşımayan çalışan eylemleri arasında üçüncü sırada yer aldı.
Harmonic Security’nin mayısta 1,9 milyon dakikalık yapay zekâ oturumunu incelediği analiz de kişisel hesapların iş için kullanıldığını gösterdi. Bu hesaplardaki faaliyetlerin yüzde 65’i işle bağlantılıydı. Çalışanlar e-posta hazırlamak, kod hatalarını gidermek ve hukuki işler için kişisel yapay zekâ hesaplarına başvurdu.
Aynı şirketin temmuz raporuna göre, 2026’nın ilk yarısında izlenen kuruluşların tamamında en az bir çalışan Çin merkezli bir yapay zekâ aracına veri gönderdi. Paylaşılan içerikler arasında birleşme ve satın alma planları, kaynak kodları, finansal tahminler ve hukuki belgeler bulunuyordu.
Yapay zekâ ajanları riskin kapsamını genişletiyor
Risk artık hassas bilgilerin sohbet penceresine yapıştırılmasıyla sınırlı değil. Claude, ChatGPT ve Gemini, soruları yanıtlayan araçlardan kullanıcı adına karmaşık görevler yürütebilen sistemlere dönüştü. Bu yetenekler, kullanıcının açıkça istemediği tehlikeli işlemlere de yol açabiliyor.
Ağustosta kamuoyuna yansıyan bir örnekte, yalnızca Andrew adıyla tanıtılan bir kişi yapay zekâ ajanından spor salonundaki bir derse kaydolmasını istedi. Anthropic’in Claude modeliyle OpenClaw çerçevesini kullanan ajan, salonun sistemine izinsiz girerek başka bir kişinin bekleme listesindeki kaydını sildi.
Kurumlar bu tür olayları önlemek için yapay zekânın erişebileceği verileri ve kullanabileceği araçları sınırlandırıyor. Ancak çalışanın şirketin haberdar olmadığı bir hizmeti kullanması, bu korumaları devre dışı bırakabiliyor. Carnegie Mellon Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Enstitüsü’nün CERT biriminden Matt Butkovic, çalışanların yararlı buldukları araçlara kurumun uyarılarına rağmen erişmesinin eski bir sorun olduğunu, yapay zekâyla birlikte sonuçlarının ağırlaştığını belirtiyor.
Onaylı alternatifler ve teknik denetim birlikte uygulanıyor
Kurumların yaklaşımı dört başlıkta toplanıyor: Çalışanların ihtiyaçlarına uygun güvenli araçlar sunmak, hassas veri paylaşımını teknik sistemlerle denetlemek, kullanım risklerini anlatmak ve politika ihlallerinde çalışanları sorumlu tutmak. BitGo ve Docusign, bu yöntemleri birlikte kullanan şirketler arasında bulunuyor.
BitGo, çalışanlarına Grok, ChatGPT, Claude ve Gemini’nin kurumsal sürümlerini sağlıyor. Şirketin CISO yardımcısı Manny Khan’a göre amaç, insan denetimini koruyarak işlerin mümkün olduğunca otomatikleştirilmesi. Okta üzerinden tek oturum açma ve şirketin MCP sunucularına bağlantı, onaylı araçların kullanımını kolaylaştırıyor.
Şirket, Cyberhaven’ın veri kaybı önleme aracından da yararlanıyor; ağ trafiğini güvenlik sistemleriyle analiz ediyor ve zararlı olduğu bilinen bağlantıları engelliyor. DeepSeek’e erişim de modellerin şirket verileriyle eğitilmesini önlemek amacıyla kapatılmış durumda. Khan, yapay zekânın pek çok internet sitesine yerleşmesi nedeniyle her hizmeti engellemenin mümkün olmadığını vurguluyor. Bu nedenle eğitim ve şirket genelinde uygulanan yapay zekâ yönetişim politikası da sürecin parçası.
Docusign da DeepSeek gibi bazı hizmetleri engelliyor ve çalışanların güvenle kullanabileceği araçlar için bir izin listesi hazırlıyor. Zscaler gibi ağ yönetimi araçları, dış hizmetlere gizli veri gönderildiğinde uyarı gösterebiliyor. Şirketin mühendislik yöneticilerinden Shivi Verma ise OpenClaw’ın iş ortamında kullanımında yalnızca uyarının yeterli olmadığını, kullanımın hemen durdurulması gerektiğini söylüyor.
Alışkanlıklar ve maliyetler geçişi zorlaştırıyor
Eğitim alanında çalışan JA Worldwide, Claude ve ChatGPT’nin kurumsal kullanıma uygun sürümleriyle bazı açık kaynaklı modelleri bir araya getiren bir yönlendirme sistemi kurdu. AWS ve Azure üzerindeki özel ortamlardan yararlanan sistem, geliştirme ve test çalışmalarının ardından haziranda kullanıma açıldı. Çalışanlar farklı modelleri seçip sonuçlarını karşılaştırabiliyor.
Buna rağmen bazı projelerde herkese açık modellerin kullanımı sürüyor. Kuruluşun küresel teknoloji yöneticisi Boris Kolev, çalışanların kişisel araçlarındaki geçmişi ve kendilerine uyarlanmış bağlamı bırakmakta zorlandığını belirtiyor. Kuruluş, bu geçmişi aktarmaya yönelik bir mekanizma üzerinde çalışıyor ve kurumsal araçlara MCP bağlantıları ekliyor. İzleme araçlarının maliyeti nedeniyle çalışan eğitimleri de önemli yer tutuyor.
Yaptırımlar da yaklaşımın bir parçası. Wakefield Research’ün PagerDuty adına nisanda 1.200’den fazla çalışanla yaptığı ankette, katılımcıların yüzde 66’sı onaysız yapay zekâ kullandığını söyledi. Bu grubun yüzde 48’i uyarı veya disiplin işlemi gibi resmî sonuçlarla karşılaştı. Butkovic, çalışan adına hareket eden ajanların başkalarına zarar vermesinin şirketi hukuki sorumlulukla karşı karşıya bırakabileceğini; kurumların politikalarını uyguladıklarını da gösterebilmesi gerektiğini vurguluyor.
