Şanghay'daki 2026 Inclusion Conference etkinliğinde sergilenen Yansyn-X2, insansı robotların taklit edebildiği davranışlara ağlamayı da ekledi. Gösteri sırasında robottan gözyaşı dökmesi istendi. Birkaç saniye sonra gözünün kenarında beliren tek damla, yüzünden aşağı süzüldü. Teknolojik açıdan dikkat çekici olan bu an, insan görünümüne yaklaşan makinelerin oluşturduğu rahatsızlık hissini de yeniden gündeme getirdi.
Çin'in Ningbo kentinde faaliyet gösteren Yanxi Technology tarafından geliştirilen robot, duygusal görüntüsünü üç katmanlı bir teknik mimariyle oluşturuyor. İlk aşamada bir yapay zekâ algoritması konuşmanın bağlamını ve tonunu inceliyor. Sistem üzgün ya da empati içeren bir dil algıladığında, robotun tıbbi sınıf silikon yüzünün altındaki biyonik bileşenlere sinyal gönderiyor. Bu parçalar yüz hatlarını üzgün bir ifadeye dönüştürürken ayrı bir mikroakışkan sistem de gözlerin kenarına “gözyaşı” bırakıyor.
Bu yaklaşım, makinelerin insan duygularını tanımasını, yorumlamasını ve bunlara uygun karşılık vermesini amaçlayan duygusal bilişim çalışmalarına dayanıyor. Hedef, robotun gerçekten üzüldüğüne insanları inandırmak değil; insanlarla robotlar arasındaki iletişimi daha doğal hâle getirmek. Bununla birlikte neredeyse insana benzeyen, ancak bütünüyle insan görünmeyen bir makinenin ağlaması, tekinsiz vadi olarak adlandırılan rahatsız edici etkiyi güçlendiriyor.
Yansyn-X2 şimdilik yürüyemiyor
Yansyn-X2'nin mevcut sürümü yürüyen bir robot değil, sabit bir model olarak tasarlandı. Buna karşın başını çevirebiliyor, insanları takip edebiliyor ve kollarıyla hareketler yapabiliyor. Gelecekteki sürümlerde servo motorların yerine biyonik kasların kullanılması planlanıyor. Bu değişikliğin yüz ifadelerini daha akıcı ve çeşitli hâle getirmesi amaçlanıyor.
Robotların yüz ifadeleri kullanmasının yalnızca gösteri değeri taşımadığına işaret eden araştırmalar da bulunuyor. Frontiers'ta 2023 yılında yayımlanan bir çalışmada, konuşmanın duygusal tonuyla uyumlu yüz ifadeleri sergileyen robotlar; ifadesiz kalan veya uyumsuz tepkiler veren modellere kıyasla daha sevimli, güvenilir ve insana benzer olarak değerlendirildi. Robotik sektörü bu tür özelliklerle insanların farklı ortamlarda makinelerle birlikte çalışmaya daha kolay alışmasını hedefliyor.
İnsansı robotların yetenekleri çeşitleniyor
Yansyn-X2, farklı amaçlarla geliştirilen daha geniş bir insansı robot dalgasının parçası. CES 2026'da tanıtılan LG CLOiD çamaşırları yavaş biçimde katlayıp ayırırken, WIRobotics imzalı Allex yaklaşık 3 kilogramlık (6,6 pound) nesneleri tutabiliyor ve anlaşılır el hareketleri oluşturabiliyor. SwitchBot Onero H1 ise çamaşır makinesini doldurma becerisiyle öne çıktı.
Diğer robotlar hız ve iş gücü desteği alanlarında da yeni örnekler sundu. Pekin'deki ikinci Dünya İnsansı Robot Oyunları'nda Tiangong Ultra, 100 metreyi 9,39 saniyede koştu; bu süre Usain Bolt'un 9,58 saniyelik insan rekorundan daha kısa. Japan Airlines, ülkedeki daralan iş gücünü dengelemek amacıyla Mayıs ayında Haneda Havalimanı'nda android bir bagaj görevlisini test etmeye başladı.
1X'in 20 bin dolarlık NEO ev robotu da ev işlerini öğrenme vaadi taşıyor. Ancak sistemin ilk aşamada kameralar üzerinden izleyen insan operatörlerin desteğine ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Robotik sektöründeki çalışmalar böylece hız, el becerisi, günlük kullanım ve duygusal inandırıcılık eksenlerinde ilerliyor. Koşabilen, çamaşır katlayan veya ağlayan makineler günlük yaşama yaklaşırken, sundukları bazı özellikler fayda beklentisi yaratıyor; bazılarıysa insan benzerliğinin sınırları nedeniyle huzursuz edici bulunuyor.
