SpaceX’in iki kademesi birleştirilmiş Starship roketi, yaklaşık 124 metrelik yüksekliğiyle bugüne kadar uçurulan en uzun roket konumunda. Bilinen en uzun yaşayan ağaç Hyperion’u geride bırakan araç, kaidesi dahil Özgürlük Heykeli’nden de yaklaşık üçte bir oranında daha yüksek. Kalkışta ürettiği yaklaşık 80,5 milyon newton itiş ise Starship’i güç bakımından da uçuş gerçekleştiren roketlerin başına yerleştiriyor.
Bu yüksekliğin tamamı, Starship adını taşıyan uzay aracına ait değil. Sistemin alt bölümünde, roketi fırlatma rampasından kaldıran yaklaşık 72 metrelik Super Heavy güçlendiricisi bulunuyor. Bunun üzerinde ise yaklaşık 52 metre uzunluğundaki Starship uzay aracı yer alıyor. İki bölüm birlikte, büyük yükleri taşımak ve zamanla insanlarla kargoyu Dünya yörüngesinin ötesine ulaştırmak üzere tasarlandı. SpaceX’in hedefleri arasında her iki kademeyi geri kazanıp yeniden kullanmak da var.
33 Raptor motoruyla kalkış
Super Heavy’nin itiş gücü, sıvı metan ve sıvı oksijen yakan 33 Raptor motorundan geliyor. Yaklaşık 80,5 milyon newtonluk kalkış itişi, yalnızca bu alt kademenin ürettiği kuvveti ifade ediyor. Karşılaştırma için NASA’nın Space Launch System roketinin azami itişi yaklaşık 39,1 milyon ile 41,8 milyon newton arasında değişiyor.
Kademeler ayrıldıktan sonra üstteki Starship aracı kendi motorlarıyla yoluna devam ediyor. Bu bölümde üç standart Raptor ile uzayda çalışmak üzere tasarlanmış üç Raptor Vacuum motoru bulunuyor. SpaceX, üst kademenin itişini yaklaşık 15,6 milyon newton olarak veriyor. Bu değer, roketin rampadan ayrıldığı andaki kalkış itişinden ayrı değerlendiriliyor.
Sistemin gücü, Nisan 2023’te iki kademenin birlikte gerçekleştirilen ilk fırlatılışında yerde de belirgin bir etki yarattı. Güçlendiricinin egzozu beton fırlatma platformunu parçaladı, altındaki toprağı oydu ve yaklaşık 156 hektarlık alana enkaz savurdu. Üstelik o uçuşta kullanılan güçlendiricinin yaklaşık 74,3 milyon newtonluk itiş değeri, 28 Eylül 2026’daki fırlatmada kullanılan sürümden daha düşüktü.
Motorların kaldırması gereken kütlenin önemli bir bölümünü yakıt ve oksitleyici oluşturuyor. Super Heavy’nin belirtilen itici madde kapasitesi 3.650 metrik ton, Starship’inki ise 1.600 metrik ton. Böylece yalnızca itici maddelerin toplamı 5.250 metrik tona ulaşıyor. Bu kütleye aracın kendisi ve taşıdığı yük de eklendiğinden, yüksek itiş tek başına yeterli olmuyor; kademe ayrılması, verimli motorlar ve dikkatli fırlatma hazırlıkları da gerekiyor.
Ay görevlerinde yörüngede yakıt ikmali
NASA’nın planladığı Ay’a iniş görevlerinde Starship’in Dünya yörüngesinde yeniden yakıt alması gerekiyor. Ay’a iniş için kullanılacak araç, yörüngeye ulaşırken itici maddesinin önemli bir kısmını tüketiyor. Bu nedenle görev düzeni, iniş aracının yanı sıra bir yakıt deposunu ve tanker görevi yapan başka Starship araçlarını da kapsıyor.
Plana göre önce depo yörüngeye gönderiliyor, ardından tankerler buraya yakıt taşıyor. Ay’a iniş aracı sonrasında fırlatılıp depoya kenetlenerek ikmal yapıyor. Mürettebat ise bu hazırlıkların ardından Artemis programı kapsamındaki Orion uzay aracıyla hareket ediyor. Dünya yörüngesindeki buluşmadan sonra Starship’in iki aracı Ay yörüngesine taşıması, iniş aracının da iki mürettebat üyesini yüzeye indirip geri getirmesi planlanıyor.
Bu görev zincirinin önemli teknik güçlüklerinden biri, çok düşük sıcaklıktaki itici maddeleri uzayda aktarmak ve depolamak. Dolayısıyla Starship’in boyutu ve motor gücü kadar, yörüngedeki ikmal işlemleri ile bunları destekleyen araçların koordinasyonu da Ay görevinin gerçekleştirilmesinde belirleyici rol taşıyor.
